กฎหมายแรงงานเลิกจ้าง ถูกเลิกจ้างได้เงินชดเชยเท่าไหร่

การทำงานทุกคนมีความหวังว่าจะมีความมั่นคง แต่บางครั้งชีวิตก็พลิกผันเมื่อบริษัทต้องปรับโครงสร้าง ลดขนาดองค์กร หรือปิดกิจการ ทำให้ต้องเผชิญกับการเลิกจ้าง เมื่อเกิดเหตุการณ์ถูกเลิกจ้าง หลายคนอาจสงสัยว่า ตามกฎหมายแรงงานแล้ว นายจ้างต้องจ่ายเงินชดเชยเท่าไร และคิดอย่างไรบ้าง เรื่องนี้เป็นสิทธิของลูกจ้างที่ต้องรู้เพื่อให้ได้รับค่าชดเชยที่ถูกต้องตามกฎหมาย มาเช็กกันว่าหากถูกเลิกจ้าง จะได้รับเงินชดเชยการเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงานเท่าไร

ทำความเข้าใจกฎหมายแรงงานเลิกจ้าง

เมื่อเข้าสู่กระบวนการเลิกจ้าง การมีความรู้เรื่องกฎหมายแรงงานเลิกจ้าง จะช่วยปกป้องสิทธิของเราได้อย่างเต็มที่ โดยกฎหมายหลัก ๆ ที่เข้ามามีบทบาทดูแลและคุ้มครองลูกจ้าง ได้แก่

• พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ.2541 (แก้ไขเพิ่มเติม) หมวด 11 ค่าชดเชย: เป็นกฎหมายหลักที่ระบุสิทธิการได้รับค่าชดเชยเลิกจ้างตามอายุงาน หากลูกจ้างไม่ได้ทำผิดร้ายแรง นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยตามเกณฑ์ที่กำหนดอย่างเคร่งครัด
• พระราชบัญญัติแรงงานสัมพันธ์ พ.ศ.2518 หมวด 9 การกระทำอันไม่เป็นธรรม: ให้ความคุ้มครองป้องกันนายจ้างเลิกจ้างพนักงานด้วยเหตุผลที่ไม่เป็นธรรม เช่น การรวมตัวกันเพื่อเรียกร้องสิทธิของสหภาพแรงงาน
• พระราชบัญญัติจัดตั้งศาลแรงงาน และวิธีพิจารณาคดีแรงงาน พ.ศ.2522 มาตรา 49: ให้สิทธิลูกจ้างในการยื่นฟ้องคดีหากถูกเลิกจ้างไม่เป็นธรรม โดยศาลมีอำนาจสั่งให้นายจ้างรับกลับเข้าทำงาน หรือจ่ายค่าเสียหายชดเชยเพิ่มเติมได้
• ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 575-586 ว่าด้วยการจ้างงาน: คุ้มครองเรื่องสัญญาจ้างแรงงาน โดยกำหนดว่านายจ้างจะต้องจ่ายค่าตอบแทนตามกำหนด และไม่สามารถเลิกจ้างได้หากลูกจ้างลางานด้วยเหตุอันสมควร นอกจากนี้ยังคุ้มครองสิทธิพื้นฐานอื่น ๆ เช่น สิทธิในการขอใบรับรองการทำงานเมื่อสิ้นสุดสัญญา, การคุ้มครองค่าจ้างโดยปริยาย (แม้มิได้ตกลงค่าจ้างกันไว้แต่แรก หากเป็นงานที่ปกติแล้วต้องมีค่าตอบแทน) รวมถึงสิทธิที่จะได้รับค่าเดินทางกลับถิ่นฐานเดิม ในกรณีที่ลูกจ้างถูกจ้างมาจากต่างพื้นที่

เงินชดเชยการเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงานคิดอย่างไร

เงินชดเชยการเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงาน คือเงินที่กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจ่ายให้กับลูกจ้างเมื่อมีการเลิกจ้างโดยลูกจ้างไม่ได้กระทำความผิด ซึ่งเป็นมาตรการที่ช่วยบรรเทาความเดือดร้อนในช่วงเปลี่ยนผ่านระหว่างงานเก่าและงานใหม่ โดยจำนวนเงินชดเชยจะแปรผันตามระยะเวลาการทำงานของลูกจ้าง ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้

1. ค่าชดเชยเมื่อเลิกจ้างกรณีทั่วไป

หลายคนสงสัยว่า หากนายจ้างจะจ้างออกจะได้กี่เดือน การจ่ายเงินชดเชยการเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงานในกรณีทั่วไปมีหลักเกณฑ์ที่ชัดเจน โดยอ้างอิงจากระยะเวลาทำงานของลูกจ้าง ซึ่งมีผลโดยตรงต่อจำนวนเงินที่จะได้รับ

• อายุงานน้อยกว่า 120 วัน – ลูกจ้างที่ทำงานไม่ถึง 4 เดือน นายจ้างไม่จำเป็นต้องจ่ายเงินชดเชยการเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงาน
• อายุงาน 120 วัน ถึงไม่เกิน 1 ปี – ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 30 วัน
• อายุงานมากกว่า 1 ปี แต่ไม่เกิน 3 ปี – ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 90 วัน
• อายุงานมากกว่า 3 ปี แต่ไม่เกิน 6 ปี – ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 180 วัน
• อายุงานมากกว่า 6 ปี แต่ไม่เกิน 10 ปี – ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 240 วัน
• อายุงานมากกว่า 10 ปี แต่ไม่เกิน 20 ปี – ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 300 วัน
• อายุงานตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป – ลูกจ้างมีสิทธิได้รับเงินชดเชยเท่ากับค่าจ้างอัตราสุดท้าย 400 วัน

2. ค่าเสียหายจากการไม่บอกกล่าวล่วงหน้า

นอกจากเงินชดเชยกรณีเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงานแล้ว ในกรณีที่นายจ้างเลิกจ้างโดยไม่ได้แจ้งล่วงหน้า ลูกจ้างยังมีสิทธิได้รับค่าชดเชยพิเศษเพิ่มเติม หรือเรียกว่า “ค่าตกใจ” ซึ่งการเลิกจ้างทั่วไป นายจ้างต้องบอกกล่าวล่วงหน้าอย่างน้อยหนึ่งรอบการจ่ายค่าจ้าง ไม่อย่างนั้น ต้องจ่ายค่าบอกกล่าวล่วงหน้า 1 เดือน 

เช่น ลูกจ้างได้รับเงินเดือน 30,000 บาท และนายจ้างต้องการให้ลูกจ้างออกจากงานในวันที่ 1 กันยายน ต้องแจ้งล่วงหน้าภายในวันที่ 1 สิงหาคม ลูกจ้างยังคงทำงานต่อได้จนถึง 1 กันยายน และได้รับเงินเดือนปกติ แต่หากต้องการให้ลูกจ้างออกจากงานทันทีในวันที่ 1 สิงหาคม นายจ้างต้องจ่ายเงินชดเชยแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า 30,000 บาท เงินนี้เทียบเท่ากับค่าจ้าง 1 เดือนสุดท้ายที่ลูกจ้างจะต้องได้รับ

เงินชดเชยเลิกจ้าง จ่ายภายในกี่วัน

กฎหมายแรงงานกำหนดให้นายจ้างจ่ายเงินชดเชยการเลิกจ้างในวันที่เลิกจ้าง เว้นแต่จะมีการตกลงกันเป็นอย่างอื่น ส่วนประเภทเงินที่ต้องจ่ายภายใน 3 วันนับแต่เลิกจ้าง ได้แก่ ค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุด หากนายจ้างไม่จ่ายตามกำหนด ลูกจ้างมีสิทธิเรียกดอกเบี้ยจากเงินชดเชยในอัตราร้อยละ 15 ต่อปี โดยแจ้งไปที่กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในเขตพื้นที่ได้เลย

 ทำอย่างไรเมื่อถูกเลิกจ้างไม่เป็นธรรม และไม่ได้รับค่าชดเชย

หากคุณถูกให้ออกจากงานโดยไม่มีความผิด หรือรู้สึกว่าถูกเลิกจ้างไม่เป็นธรรม และนายจ้างบ่ายเบี่ยงไม่ยอมจ่ายค่าชดเชยตามกฎหมาย สามารถเรียกร้องสิทธิได้ 2 ช่องทางหลัก คือ

• ร้องเรียนต่อพนักงานตรวจแรงงาน: เข้าไปยื่นเรื่องได้ที่สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานเขตพื้นที่ที่บริษัทตั้งอยู่
• ยื่นฟ้องต่อศาลแรงงาน: สามารถยื่นฟ้องด้วยวาจาได้เลย ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายและไม่ต้องจ้างทนายความ ซึ่งหากศาลพิจารณาแล้วว่านายจ้างให้ออกโดยไม่มีเหตุอันควร ศาลอาจสั่งให้นายจ้างรับคุณกลับเข้าทำงาน หรือสั่งให้จ่ายค่าเสียหายจากการเลิกจ้างที่ไม่เป็นธรรมเพิ่มเติมได้

เลิกจ้างระหว่างทดลองงาน มีสิทธิได้รับค่าชดเชยกรณีเลิกจ้างไหม

สำหรับการเลิกจ้างระหว่างทดลองงาน ขอแบ่งเป็น 2 กรณี ดังนี้

กรณีที่ 1 เลิกจ้างโดยไม่ต้องบอกกล่าวล่วงหน้า 

หากลูกจ้างกระทำผิดร้ายแรงตาม มาตรา 119 ของ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน เช่น ทุจริตต่อหน้าที่ ทำให้นายจ้างเสียหายโดยเจตนา หรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง นายจ้างสามารถเลิกจ้างได้ทันที โดย “ไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย” 

แต่หาก ลูกจ้างผ่านทดลองงาน (120 วันขึ้นไป) และถูกเลิกจ้างโดยไม่มีความผิด นายจ้างต้องจ่ายค่าชดเชยตาม มาตรา 118 โดยพนักงานที่ทำงานครบ 120 วัน แต่ไม่ถึง 1 ปี จะได้รับค่าชดเชย เท่ากับค่าจ้าง 30 วัน 

กรณีที่ 2 เลิกจ้างต้องบอกกล่าวล่วงหน้า 

หากลูกจ้างยังทำงาน ไม่ครบ 120 วัน และถูกเลิกจ้างเพราะไม่ผ่านทดลองงาน เช่น ผลงานไม่เป็นไปตามเกณฑ์ “นายจ้างไม่ต้องจ่ายค่าชดเชย” อย่างไรก็ตาม นายจ้างต้องแจ้งล่วงหน้าก่อนอย่างน้อย 1 รอบการจ่ายค่าจ้าง หรือหากไม่แจ้งล่วงหน้า ต้องจ่ายเงินแทนการบอกกล่าวล่วงหน้า โดยคำนวณจากระยะเวลาที่ทำงานจนถึงวันถูกเลิกจ้าง

นายจ้างมีสิทธิเลิกจ้าง โดยไม่จ่ายค่าชดเชย กรณีใดบ้าง

แม้กฎหมายจะคุ้มครองลูกจ้างให้ได้รับเงินชดเชยการเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงาน แต่ก็มีบางกรณีที่นายจ้างสามารถเลิกจ้างโดยไม่ต้องจ่ายเงินชดเชย เมื่อลูกจ้างกระทำความผิดที่ร้ายแรง ประกอบด้วย

• ทุจริตต่อหน้าที่หรือกระทำความผิดอาญาโดยเจตนาต่อนายจ้าง
• จงใจทำให้นายจ้างได้รับความเสียหาย
• ประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงจนนายจ้างได้รับความเสียหาย
• ฝ่าฝืนข้อบังคับ ระเบียบ หรือคำสั่งอันชอบด้วยกฎหมายของนายจ้าง หลังจากได้รับการตักเตือนเป็นหนังสือแล้ว
• ละทิ้งหน้าที่เป็นเวลา 3 วันทำงานติดต่อกันโดยไม่มีเหตุอันสมควร
• ได้รับโทษจำคุกตามคำพิพากษาถึงที่สุด

เงินชดเชยการเลิกจ้างตามกฎหมายแรงงานเป็นสิทธิที่ลูกจ้างควรตระหนักและนายจ้างต้องปฏิบัติตาม โดยจำนวนเงินจะขึ้นอยู่กับระยะเวลาการทำงาน หากนายจ้างเลิกจ้างโดยไม่บอกกล่าวล่วงหน้าหรือเลิกจ้างโดยไม่จ่ายค่าชดเชยโดยไม่มีเหตุผลตามกฎหมาย ลูกจ้างสามารถร้องเรียนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้

การทำงานอย่างมีคุณภาพต้องอาศัยสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม Siam Okamura จำหน่ายเฟอร์นิเจอร์สำนักงานอันดับ 1 จากญี่ปุ่น ไม่ว่าจะเป็นเก้าอี้สำนักงาน เก้าอี้ Ergonomic เก้าอี้เพื่อสุขภาพที่ออกแบบตามหลักสรีรศาสตร์ หรือโต๊ะปรับระดับ ที่ช่วยให้การทำงานสบายขึ้นและลดอาการปวดเมื่อย เลือกซื้อได้แล้ววันนี้ พร้อมจัดส่งทั่วประเทศ!